IEO 30 e MARPOC
Syndication
Connexion utilisateur
Dins lo caire
(La mesa en pagina es pas la mema qu'aquela dau butletin e mancan lei fotografias. Lo butletin mai recent es en primièr. Podetz trobar l'originau au Caire d'Òc))
DINS LO CAIRE 23 quatren trimèstre de 2011-12-01
LO MOT DE LA MARPOC
Aparar la lenga, la transmetre, promòure la cultura, enançar la recerca aquí las dralhas qu’avèm causit de seguir. Una escomesa de las grandas e de segur capitarem pas jamai d’o acabar tot. Pasmens compte tengut de sos mejans tan financièrs coma umans la Marpoc òbra de son mièlhs e devèm pas avèdre vergonha de nòstras acions. Ongan e ne sèm pro satisfaches l’Universitat occitana d’estiu a tocat un public mai nombrós. Veiretz çai-dessús una part del monde que i participèron mas se gaitatz plan vos avisaretz que demòran encara qualques cadièiras vuèjas. Benlèu qu’aquelas cadièiras vos èran destinadas a vosautres que sètz pas venguts. S’es lo cas seretz los benvenguts lo còp que ven e trobaretz sai que per vos assetar mas traparetz tanben un fum de subjèctes e d’orators de tria que vos agradaràn. En 2012 se parlarà de camins crosats, camins d’arribada, de passatge o de despartida, crosaments e escambis qu’afortisson nòstra cultura e la dobrisson sul monde. Lo programa d’aquela universitat que se debanarà a la debuta de julhet es de s’adobar e lèu vos ne donarem las grandas regas. E mai se n’es un moment important, essencial, l’Universitat d’estiu es solament una part de nòstra activitat qu’aquela d’aquí se debana sus l’annada tota. Dins aquel jornalet trobaretz un programa abondant e variat e cadun segon son temps, segon son gost i poirà posar sens retenguda. Coma las autras fés serem a Tolosa lo 31 de març amb Anem òc per la lenga occitana. Aquela manifestacion amistosa, dinamica, capitarà se sèm encara mai nombroses que los 25 000 qu’èrem lo còp passat a Carcassona. Alara aquí tanben , cal pas daissar la cadièira vuèja ! Jòrdi PELADAN ANEM ÒC !Per la lenga occitanaMANIF TOLOSA 31 de marçCarri(s) al despart d’Alès e de Nimes. participacion : 20 èuros (adultes) 10 èuros (liceans collegians)a gratis (escolans)
CAIRE d’ÒC Libres, disques, accessòris òc del dimarç al divendres9- 12 oras e 14-17 oras
despaus IDECO- MACARÈL
Pagina 1
Del costat de l’I.E.O
.Bonjorn a totei ! Vaqui un apercebut deis accions menadas per l’IEO 30. Avèm rescontrat Laurent Pons qu’es encargat de l’occitan au Conselh Generau de Gard. Avèm parlat dau dorsièr pichòta enfancia, a tornat dire que lo CG a pas d’argent de i consacrar, mai que podiá prepausar de metre nòstrei corrièrs dins lei de la responsabla a la pichòta enfancia a gratís per assabentar leis estructuras qu’es possible de se formar.
Li avèm presentat nòstre calendièr annadièr d’accions dins Gard , lo trobarètz sus http://www.ieo30.org a IEO accionsFuguèt interessat per lo projècte d’una plaqueta Torisme que siam a bastir a l’IEO region L/R : «Lengadòc Tèrra occitana». La responsabla n’es Miquela Stenta e lo projècte es quasiment acabat.Fuguèt interessat tanben per lo label Oc sus lo plan economic. Avèm previst en febrièr un rescontre a la CCI de Nimes, bailejat per un membre de nòstre CA : Pierre Blimond, director de l’usina Haribo d’Usès. Vesèm tanben una capitada de l’IEO 30, tres annadas per faire nòstrei pròvas e aquest’an lo concert de la Mal coiffée, integrat dins lo programa de la vila de Nimes en co- produccion. Es lo moment de reservar vòstrei plaças a 5 euros pròche lo local dau Caire d’Oc !
Pasmens capitam pas de rescontrar lo conse ajunt DJ Valade per la campanha de pausa de 10 placas bilingüas de mai en centre vila. Avèm dubert un cors a Sant Geniès de Malgoires amb un desenat d’escolans». Lo salari de la professora es pagat per l’IEO Region e sei desplaçaments per l’IEO 30. Anam téner un taulièr au mercat d’auton de la Calandreta Aimat Serre. Nòstra AG se farà en genièr, a la Calandreta Jòrgi Gròs, en meme temps que la de la Marpoc e vos esperam nombroses que lo burèu serà de renovelar.
D’aqui, vos sovetam a totei de bonei fèstas de fin d’annada de la part de la còla de l’IEO 30 .
Claudina PAUL
Divendres 16 de decembre 20 oras. Teatre Cristian LIGERCentre Pablo NERUDA NIMES
Reservacion : 04 66 76 19
5 èuros : aderents I.E.O Marpoc 9 èuros : Prètz normal
Pagina 2
Ives DUTEIL e l’occitan
« L’occitan, le basque, le breton, le corse, l’alsacien, ont tous leur droit de cité et ne pourront jamais être enterrés. Toutes les tentatives qu’on peut faire pour qu’une mosaïque devienne un « à plat », et que l’uniformité remplace la diversité de nos cultures, c’est un échec, un échec programmé. On ne peut pas effacer les racines des gens comme ça. On ne peut pas développer ses fruits en négligeant ses racines.« Je suis totalement conscient de l’importance de la prise en compte des langues régionales dans notre culture. C’est important, c’est capital, parce qu’on n’efface pas une langue comme celle-là [l’occitan]. On ne l’efface pas parce que tous les pays qui ont essayé d’écraser un autre peuple au profit de leur propre culture pour qu’il n’y ait plus qu’une seule et unique langue, et bien, dès que cette domination cesse, la langue d’origine ressort. « C’est très important que l’Europe aujourd’hui prenne en compte toutes ces langues, et qu’on arrête d’évoquer la notion d’« exception culturelle française » en excluant de cette façon les langues autres que le français. On a remplacé avec bonheur ce terme par « la diversité culturelle », qui est une reconnaissance du fait que toutes les langues des pays d’Europe ont droit de cité au même titre que le français dans la sauvegarde des cultures et dans le développement de la suite, la suite qui va être notre vie demain. « Les langues régionales, pour moi, c’est une source de diversité dont on a absolument besoin. « Je suis signataire de la Charte des Langues Minoritaires. « Il existe aussi une version en corse de La langue de chez nous, A lingua da noi. »
Yves DUTEILResponsa d’Yves Duteil a una question de Sèrgi Granièr pendent la conferéncia sul tèma La langue de chez nous, lo divendres 23 de setembre de 2011 a la Mediatèca del Grand Narbona (frasas transcritas mot per mot de l’enregistrament sonòr).
Pagina 3
SIGNATURAS Mon País e París
Marineta MAZOYER « Segur, primièr, ai descobèrt lo ròdol parisenc e los alentorns, ai trespassat tanben de periòds tescuts d’istòria e enfin, ai agut lo sentit d’aquel que, alunhat e faidit de son país, viu pas que dins l’abscéncia e las retrobalhas de son caire… fins au retorn tant esperat ! » (trach del prefaci)
Lo desrasigament sòrga d’enrasigament ? Es ben conegut se siás negat dins ton biais de viure, de pensar e de parlar veses pas mai las particularitats de ton mitan ambient alara qu’un còp desnisat t’espetaràn als uèlhs e a las aurelhas. Per Marineta, coma per un molon de foncionaris que dins las annadas cincanta e seissanta del sègle passat son estats mandats per son administracion, camin de fèrre, pòsta o ensenhament, dins lo Nòrd de França es amont que se faguèt la presa de consciença de son occitanitat. Aprèp « Subre lo pont, lo pont de Rochabèla » que nos contava lo barri de son enfança pastat d’occitan e que ne sabiá pas res, avèm aquí lo segond volum de çò que serà benlèu una trilogia. 20 èuros en cò del’autora o a la MARPOC. La Langue D’ici
Pèire MAZODIERDins aquel obratge que n’es a sa tresena edicion, revista e completada, Pèire MAZODIER a recampat mots e expressions qu’entendeguèt o que trapèt dins sas legidas. Son de francitan, valent de dire la marca de la lenga occitana dins lo parlar de monde que pensavan s’exprimir en francés. Cada definicion es precizada per una frasa donada en exemple. Un biais de s’avisar que l’occitan es totjorn present e benlèu per mantuns lo mejan d’o tornar trapar.
20 èuros en cò de l’autor o a la MARPOC
Divendres 18 de novembre Marineta e Pèire presentèron e signèron sos libres a la MARPOC.
Pagina 4
Tèxtes
L’abelha
Dins la bruga enflorida
L’abelha vonvoneja.
Dins l’aurelha espaurida
L’abelha rondineja.
De la flor al brusquet,
De lònga se trigòssa,
Solelh o temps fresquet,
Es jamai a la nòça.
Ditz qu’es pas una vida,
Que trima e s’escagassa.
De trabalh aganida,
Es totjorn que s’alassa.
Per ela i a pas de pausa,
Es dura la jornada
E jamai li prepausan
De prene dimenjada.
Anariá a la platja,
Al Grau o a Carnon,
L’abelha casta e satja,
Sòmia del bèu bordon.
Lo bordon beligàs,
Es la rèina que bada
E sap pas pechairàs,
Que la causa acabada,
L’autra lo secarà.
E lo bordon polit
Ela l’escobarà
Dins lo bartàs florit.
N’a son confle l’abelha,
Vòl pas de monarquia,
Nimai demorar filha.
Vòl la democràcia.
Mas l’abelha es crestada,
Lo temps li es comptat,
La rèina es emprenhada,
I a pas de sindicat. (J.PELADAN)
Lo drollet èra pas jamai anat pus luònh que Nimes. A dètz ans coneissiá pas la mar que pasmens òm la podiá devistar dau puòget de Garrigolha. Comprendretz adonc sa jòia quand ausiguèt son paire que disiá : « La setmana que ven davalarem en palun… Prendrem lei dròlles. Aquò lor farà un pauc de distraccion. » - Es una bona idèa, faguèt la maire. Èra costuma d’aquel temps en Vaunaja d’anar dins la palun de Galiciàn, d’estiu, tres o quatre carretas per far provision de rauset salat que serviá d’apalhatge ai bèstias en ivèrn. Per quauquei jorns lo drollet visquèt desvariat d’esperança. Per o dire verai ne’n dormissiá pas pus. Enfin venguèt lo jorn tant esperat … Leis enfants tres dins la meteissa carreta. Un vintenat de quilomètres, cinc oras de camin au pas dei chivals… E n’i a de veire. Ailaval delai lo Ròse, per lo primièr còp de lor vida veson lo solelh espelir, tot sanguinós, sus l’espatla blava de Ventor. Travèrsan puòi un país d’òrt, de terradas de melons, de camps de merinjanas, de pomas d’amor, d’ensaladas, de pebrons… Arriban au Cailar, lo vilatge mitic sanctuari de la Bovina, religion pagana de la Vaunaja garrigosa. Aicí demòra Fernand Granon, apòstol, grand mèstre deis « abovinats », un collèga dau paire. Dins la cort de son ostalàs garda lo Sanglier, un vièlh cocardier famós. Se lo podián veire, mai fau tirar camin que la palun es encara luencha. Renat SIÒL (trach de l’armanac de Mesclum de 2006)
Pagina 5
Nos an Daissats
* Renat SIOL, ensenhaire, resistant, militant, ,escriveire nos quitèt en aquela debuta d’annada. Èra nascut en 1922 a las Aigas Vivas ont repausa dempuèi lo 13 de genièr. A la retirada animèt de talhièrs de lenga coma lo d’Uchaud.Li devèm una revirada dempuèi l’italian de Pinòqui e mantuns tèxtes pareguts dins l’Armanac de Mesclum.
* Òme cortés, organizat, convivial, Christian LAGRAVIÈRE abans la longa malautiá que lo tenguèt aluenhat de longas annadas a obrat amb eficacitat e amb sa molher prenguèt una plaça de las grandas dins l’organizacion de totas lasmanifestacions del Cadref, de l’IEO e de la Marpoc. D’una granda convivialitat aimava recampar totes sos amics dins son ostal de Caveirac.
* Afogat d’occitan, fidèl del talhièr Cavard e del Cadref, Maurice BALMOSSIÈRE nos a quitat en octobre. Participètt sovent a la DICTADA OCCITANA ont daverèt un prèmi. Lo divendres 21 d’octòbre sos amics l’acompanhèron al cementari Del pont de Justícia.
* Es dempuèi Barcelona que nos es parvenguda la novèla de la
despartida d’Enric GARRIGA I TRULLOLS,
President del CAOC (Cercle d’Afrairament occitan- catalan). Pas jamai alassat aquel òme faguèt tot per afortir l’amistat entre nòstras doas culturas bessonas. Recebèt la MARPOC a mantunas represas en Catalhona. Participava amb d’autres catalans a totes los eveniments culturals dins Occitània tota. Dempuèi 1990 cada annada la Marpoc lo recebiá amb un grop de catalans sòcis del CAOC a Pascas o a Pendecòsta per un viatge cultural en çò nòstre. Òme de cultura nos a ajudat a conéisser melhor nòstra quita istòria. Es a l’origina de la reconéissença oficiala que se faguèt l’an passat de l’occitan dins l’Estat espanhòl. Participèt mai d’un còp a l’Universitat Occitana d’Estiu. Ven tanben de partir Maurici ANDRIU que presentèt de temps l’emission occitana VIURE al PAIS sus FR3 Tolosa.«Gardarem en memòria l’imatge d’aqueste òme, que militant de la dignitat de l’occitan entrainèt pron d’ora sa socializacion ambé vòlha e estrambòrd e demorèt tota sa vida a son servici.» (Pèire Brechet, president de l’IEO)Disèm nòstra amistat atristesida a las familhas d’aquelas personas que donèron tan per enauçar e aparar nòstra lenga e las asseguram de nòstra reconeissença.
Pagina 6
LIBRES NOVÈLS
Marpoc e I.E.O an assegurat l’edicion de mantuns autors novèls. Son adonc de primièiras òbras que faguèron espelir en 2011. D’un biais general s’es causit de prepausar d’edicions bilingas. Tota aquela producion e tanben un fum d’autres obratges se pòdon trapar al Caire d’òc. De bon saber abans los presents de Nadal !
DICHAS DE L’ESTÈR LUCADA de Claudina PAUL* I.E.O Lengadòc 16 èuros + mandadis 3èuros 15
Lei planhs, cançons o poemas que compaus evòcan lei dançaires de balèti coma lei manifs per lei drèits de l’òme. A l’antèna son lei « Cronicas de l’Estèr Lucada », dau jòc de mòt de son grand, Jòrgi Gròs. Agach d’una femna occitana sus son temps de solèu e chavana. Inspirada per la vida dau païs, sei fèstas, son actualitat, son istòria, sei luchas o sa mitologia, rais d’espavents o ulhauçs de lutz, ne vaquí un ramelet illustrat de fotografias de l’autora. Una escritura sensibla, modèrna e espontanea, pastada d’oralitat coma de referéncias litterarias.
UN MATAGÒT MODÈRN de Matieu Poitavin */I.E.O Lengadòc 15 èuros + mandadis 3èuros 15L’escritura de Matieu s’inspira dau cinèma, de la cançon, dau clip e de la literatura populària. Mai que mai la BD. Espèra i mesclar tradicion e modernitat, breçat per la literatura camarguenca e classica de d’Arbaud e Galtier mai tanben lei serias americanas d’HBO. Ensenha l’Occitan- Provençau e leis Arts Visuaus en Aurenja.
“Mai 2010. Joan e Frosina, un adolescent de 15 ans e una adulta, se veson mesclats an un afaire Perqué la vila coneis mòrts e catastròfas dempuèi una setmana ? Sariá-ti la fauta d’aquel èstre estranh que se rescòntra cada jorn sus lei luòcs dau drame? Quau es ? E dequé vòu?.»
L’ANNADA DEL PAÏSAN CEVENÒU d’Evelina BRUC *MARPOC documents 14 èuros + mandat 3 èuros 15
Avèm aquí una cèrca menimosa, que desvela una coneissença precisa, prigonda de la Cevena coma èra encara al mitan del sègle vint, al sortir de la segonda guèrra. Lo libre plan documentat amb mai de cinc cent nòtas explicativas en mai de portar testimòni d’un viscut personal e autentic fa òbra enciclopedica tot en demorant pastat de simplicitat, d’umanitat e d’esmoguda. «E pièi un jorn me pensère : se podiam un pauc tornarmai entendre, seguèsse pas qu’en resson, un vièlh païsan cevenòu nos parlar de son monde e de son trabalh…Me sembla que nos auriá sensat dich çò qu’anatz lisir»
LO PARADIS DEI TRINS PERDUTS de Claude JEAN * MARPOC documents 20èuros + mandat 3 èuros 15Au travers de sei tèxts, son legeire trastejarà sovent en se demandar se dintra dins una cronica ò una novèla, e adonc entre autentícitat ò ficcion. Levat a la fin, quand encontrarà, l’afortiment esprovat tot dau long dau libre, d’una passion tant bèla per aquèu mestier e sa plaça dins la societat.«Quauquei fés, assetat darrièr ma fenèstra, lo còr desbondat d’annadas envoladas a la vitessa d’un chivau au galaup, quand vèse passar de bèus trins de tótei lei colors, es encara amb languiment que somiège a de mostre nègres emportats per de nívols grandas de fumaràssa… E son totjorn de maquinas a vapor, qu’entende siblar» LOS MANHANS d’Alan ROUSSEL * MARPOC documents 13 èuros + mandadis 3 èuros 15
La seda, los manhans, mòts magics per los Cevenòus, coma la mina, lo castanhièr, los bolets, o tanben lo pòrc, las cabras, lo pelardon. Mòts que fan remontar un molon de sovenirs, sovent venguts de l’enfança, dau temps passat en cò dals papets e de las mamets, e que de còps fan creire a un pretendut atge d’aur.
Pagina 7AGENDÀDecembre : Dijòus 8 : C.A MARPOC 18 oras ( 17 oras comission U.O.E.). Dissabte 10 : Amassada Region. Diluns 12 : Fèsta de Nadal dels talhièrs a Milhaud . Divendres 16 : Concert La Mal Coiffée ( Teatre C.LIGER Nimes). Genièr : Dissabte 14 : AMASSADA GENERALA MARPOC IEO 30 Nîmes. Dissabte 28 : DICTADA OCCITANA 14 oras 30 collègi de la Revolucion Nimes. Febrièr : Divendres 3 e dissabte 4 : FESTENAL Vidèo- Rescòntre a Sant-Gervasi. Març : Del 5 al 11 : SETMANA OCCITANA : Nimes, Alès, Sant Geniès , Masac, Geneirac, Caveirac. Del 16 al 18 :ESTAGI OCCITAN en Cevenas. Avril- Mai Del 28 d’avril al 1 de mai: VIATGE MARPOC reire-país de Niça. Julhet : Del 7 al 11 : Universitat Occitana d’Estiu : CAMINS CROSATS. FESTENAL VIDÈO « RESCONTRE »L’associacion « Rayons d’Òc » en partenariat amb la MARPOC, l’IEO 30 e TV Mistral, organiza lo segond Festenal concors de vidèo e cinèma amator dels Pais d’Òc. « RESCONTRE »Divendres 3 e dissabte 4 de febrièr de 2012 Fogal sociò cultural Enric Gravier Sant Gervasi 30 Los tèmas retenguts seràn : films en lenga d’òc o subjèctes sus la cultura d’òc.Durada 12 mn maximum. Los films longs seràn fòra concors.Films sus las autras culturas regionalas (fòra concors per problèma de jurada)Categorias : Ficcion / Animacion Documentari Reportatge Clip- 2 prèmis par categoria : partenaris IEO 30 e MARPOC (libres, CD, DVD)- un prèmi « Còp de còr de la jurada» ofèrt per TV MistralInscripcion a gràtis a « Rayons d’Òc ». Lo concors es dubert a totes, començants o non.Tel : 06 85 45 12 95Mel : ass.rayonsdoc@Adreiça : 2 rue Pasteur 30 320 Saint GervasyData limita de mandadissa : 15 de genièr de 2012Reglament complet sul siti : http://rayons-doc.space-blogs.com/
________________________________________________________________________________________________
Dins lo CAIRE n°22
M.A.R.P.OC e I.E.O. Gard quatren trimèstre de 2010
Lo Mot de la MARPOC
Maugrat un contengut jutjat fòrça interessant, la darrièra Universitat occitana d’estiu a patit d’una frequentacion en dessota de çò que s’esperava. Lo fenomèn es pas novèl mas lo lagui es aquí e a pas escapat a la còla que s’entreva d’aquela manifestacion. Diferentas rasons son estadas evocadas coma la finalizacion tardièra del programa, la calorassa e la causida de la data. Se per de rasons ligadas a l’organizacion es estat decidit de demorar en 2011 al meteis periòd, la soscada es engajatda tre ara per las annadas que venon. Un questionari serà mandat dins las setmanas venentas amb un programa previsional. Lo debanament de la jornada serà tanben tornat pensar amb de conferéncias lo matin e en fin de vèsprada quora lo solelh dardalha mens.
Un diaporamà de l’universitat passada es estat realizat e serà presentat dins totes los talhièrs e los corses d’occitan. La tòca d’aquela presentacion serà de donar enveja de venir e de mostrar que dins aquela Universitat cadun poirà trapar de que satisfaire son interèst per la lenga e la cultura occitanas. L’universitat occitana d’estiu a en mai del benevolat a un còst e se poiriá pas téner sens las ajudas financièras que nos venon de las collectivitats. Aquelas d’aquí espèran un retorn positiu que passa per una frequentacion mai consequenta. Es pas trop lèu per reservar la data de l’edicion 2011 que se tendrà del 6 al 10 de julhet e de prepausar son ajuda per la difusion del programa; Lo tèma retengut : «Viure en Occitània» nos concernís totes.
Lo Mot de l’I.E.O. Gard
D’aquesta passa, que lei militants son a esperar lei resultas concretas de la mobilisacion “Anem òc”, es encara mai preciós lo vòstre sosten a l’IEO. La lei promesa per lo govern tarda a venir, e manca crudelament quand lo trabalh nòstre es atacat, coma fuguèt lo cas a Vilanòva de Magalona. Pasmens demoram motivats, contunham de promòure la senhalizacion bilingüa e lei nòstras accions s’endralhan coma lo mòstra lo ric calendièr previst. Lei corses per adults se tenon a Geneirac e au Vigan. Aquest an trabalham sus la transmission familiala e lo Conselh General de Gard nos accompanha dins la volontat d’aprene la lenga d’ora ai mai joves. Leis emissions de TV Miroir s’espandisson a 7LTV, que se pòt regardar dins Gard e Erau tanben. Leis emissions de radiò tanben se pòdon ausir sus Nimes sus Alliance+, lo dimenche de vèspre. Lo programa “volontariat per l’occitan” vos prepausa de vos iniciar a la lenga a travèrs d’accions en occitan amb l’ajuda d’un paissèl volontari : una ora per setmana, podètz aprene a animar d’emissions de radiò en òc o a contar d’istòrias en òc, o encara vos iniciar a l’informatica en lenga d’òc o charrar amb vòstre paissèl dins de luòcs variats. Entresenhas au Caire d’Òc 04 66 76 19 09 dau dimars au divendres (oras de burèu) Enfin vos ofrissem un polit present de nadau : lo concert a gratis de Moussu T e lei Jovents, lo 18 de decembre a partir de 20 oras, au teatre Cristian Ligièr. Vos fau reservar lei plaças au Caire d’òc o per telefòn pron d’ora. La serada e l’album nòu de Moussu T seràn presentats a l’Instant T ( 2 c Racine a Nimes) amb una serada occitana lo 2 de decembre a partir de 19 oras. Animacion musicala e aperitiu occitan. De dire a totei vòstreis amics ! Dins l’esper de vos veire nos rejónher per aqueleis accions, e, per de qué pas, prene vòstra adesion a la seccion de Gard, vos soveti de bonas fèstas de fin d’an. A l’an que ven ! La Presidenta de l’IEO 30 Claudina Paul Senhalizacion bilingüa Dempuèi quauques annadas, l’I.E.O. encoratja la pausa de panèls en occitan a l’intrada e a la sortida de las comunas. Es aital que dins Gard mantuns vilatges o vilòtas son dintrats dins aquela demarcha. Una associacion que se ditz «comité républicain de salut public» a capitat de far condamnar lo conse de Vilanòva de Maguelona que dèu levar sos panèls. L’afar fa fòrça bruch e mai per un còp dins los medià nacionals pasmens pas gaire atentius a las lengas regionalas. Podètz trapar sus internet totas las informacions que concernisson aquela decision que risca de far jurisprudença. Vos donam çai-dessota lo corrièr que nòstre amic Pèire BLIMONT, sòci d’I.E.O. 30 mandèt als conselhèrs de Vilanòva : Monsieur le Maire, Mesdames, Messieurs les Conseillers Municipaux de Villeneuve-Lès-Maguelone,Je suis extrêmement inquiet par la décision du TA de Montpellier qui vous somme de sa décision d’enlever les panneaux occitans de vos entrées de commune. Et très exactement par sa motivation linguistique et ethnique tendant à supprimer de l’espace public toute autre langue que le français.C’est un vieux sujet : la France une et indivisible, celle qu’on enseigne à l’école comme devant depuis plus de 2000 ans devenir inéluctablement un état, quasiment un peuple « élu » ( !), pour laquelle on présente ainsi des ancêtres gaulois communs (jusque pour les algériens jusqu’en 1962, et encore jusque pour les martiniquais jusqu’à la fin des années 90 …), celle qui ne contient donc qu’une langue à laquelle sont agglomérés des parlers vulgaires ne pouvant évidemment porter le qualificatif de « langue » mais celui stratégique de « patois », celle qu’on n’a pour cela jamais eu cesse de vouloir aider les nombreux et malheureux locuteurs de ces parlers sous-évalués à s’en débarrasser au profit de la seule valeur comme du seul avenir social possible français ...Tous faits, d’une part historiquement absolument erronés, d’autre part contraires à la richesse et au bonheur de la diversité, enfin ayant engrangé jusqu’à il y a une vingtaine d’années tant de « honte » et de frustration pour les « utilisateurs » - majoritaires ace français. Un ancrage politique encore incroyablement présent, et dans tous les univers politiques traditionnels, de gauche et de droite, car issu du même modèle républicain jacobin depuis 1790 . C’est assez stupéfiant et le fait que notre état n’ait pas ratifié la charte européenne des langues minoritaires –quand la Roumanie de Caucescu l’avait déjà fait ! – en est extrêmement symbolique… C’est tellement paradoxal, de la part d’une même France qui se bat pour préserver « de son côté » un espace francophone. Et pour lequel elle est loin d’avoir la même crainte sur le fait qu’il pourrait tout aussi logiquement entraîner un péril pour l’entité des états concernés , ainsi qu’un traumatisme culturel pour leurs situations ainsi souvent multilingues.Et c’est tout aussi tellement paradoxal de la part d’une même France qui ne manque jamais de louer, ailleurs, notamment à chaque voyage présidentiel opportun, diversité et pluralité.Ca doit, sans doute, être différent ailleurs ... Ou bien :« fais ce que je dis, pas ce que je fais » .Cet acharnement de l’Etat français fut factuellement mensonger - raison d’état -, depuis longtemps déplacé aussi, véritablement dommageable (des générations entières, notamment de paysans, complexées), et aujourd’hui, en sus, vraiment pathétique…Dommageable, car il est une atteinte à l’égalité des langues - sauf à ce qu’on puisse admettre, là aussi, l’idée une langue « supérieure » …- et de ses locuteurs, citoyens français tout autant, en opposition au premier des trois adages historiques de notre République.Pathétique, car qui craint réellement aujourd’hui un éclatement de la France pour une raison linguistique ??Je vous souhaite, Monsieur le maire, Mesdames, Messieurs, les Conseillers Municipaux, toute la réussite dans le combat légitime que vous allez mener.Et que, j’en suis certain, une part importante de l’opinion soutiendra avec force: j’ai du mal à imaginer une telle jurisprudence, étendue aux parties basque, catalane, corse notamment, de la France. Outre l’opposition violente qu’elle pourrait y provoquer, ce serait un déni de l’histoire et l’inenvisageable porte de l’uniformisation culturelle. Recevez mes meilleures salutations,Pierre BLIMOND.
Del costat de l’I.E.O. de Gard
IEO 30 Lo calendièr deis accions previstas dins l’annada es en linha sus lo siti http://www.ieo30.org Adesion a l’IEO 30 = 30 € individual et 38 € parelh . Entre-senhas au 04 66 76 19 09* TV Miroir e LTV 7 : Emissions (Lisa e Claudina) * Radiòs : Claudina : Radio Grille ouverte (Alès), Radio Inter Val : Marineta, Estèla, Natàlia, Jòrdi...accions passadas : * Mesa en plaça dei cors d’occitan per adultes amb l’IEO RegionGeneirac : Lo diluns a 18 oras au castèu Lo Vigan : lo diluns a 18 oras ( info claudine.passet@orange.fr)Fièira deis associacions de Nimes lo 4 de setembre de 2010 Jornadas dau patrimòni a Nimes : Claudina Paul farguèt per l’IEO 30 una passejada sus Antòni Bigòt .Pergamins per camins 15 octobre a La Placette ( 26 bis rue Becdelièvre Nimes)Marineta Mazoyer. “Espelida literaria de la lenga d’òc dins lo caire d’Alès” 180 * Charradissa : JB Plantevin : Fabre . Teatre Telemac carrièra Fernand Pelloutier lo 25 de novembre.
Decembre
* Concert au teatre Christian Liger « Moussu T » 18/12/2010 a 20 oras
Genièr
* DICTADA OCCITANA. 29 01 2011 au collègi Revolucion a 14 oras Animacion musicala : Hum trio Aimat Brés seguida d’un gostar * Trad Hivernalas de Somèires amb un taulièr cosina en òc.( C Paul) * AG de l’IEO 30 , lo dissabte 22 de genièr a Nimes
Febrièr
Pergamins per camins : 17 /02 au Caire d'Òc : "Entre dos milenaris" presentat per Claudi Molinièr de l'IEO 34
_____________
Josèp Laurain nos a quitats
Omenatge a Josèp LAURAIN (20 de setembre de 2010) Òme saberut, competent, afogat de lenga e d’istòria locala, Josèp es estat una personalitat de primièra e una fièra ajuda per la Marpoc. A animat de temps malgrat la malautiá los talhièrs de lenga. Per li dire adieu èrem nombroses e la familha nos demandèt de l’acompanhar amb de paraulas occitanas. Parlèron Josiana Roméro e Jòrdi Peladan.
Josiana parla d'el
Es l’occitan que me faguèt rescontrar Josèp. En primièr, dins los talhiers de la Cigala o de Pèire Gamèl, aprèp foguèt dins los 7 primièrs escolans a venir al CADREF .
Dire que foguèri son professor seriá pas vertadièr, de fach n’apreniái amb el tant coma el apreniá amb ieu, èra un escambi ric.
Aviá una coneissença prigonda del país, la vila de Nimes, d’Usès e de tota l’encontrada.
Nos lo faguèt conéisser, amb sa passion e nos bailèt lo gost de la descubèrta.
De fach, al Cadref èra de bon illustrar los tèxtes estudiats, amb de passejadas sul terren.
Tot lo monde se repausava sus el, sabiam qu’estudiariá l’itinerari, que sus la rota nos fariá una mena de jòc de devinhòlas, e sul luòc nos debanava l’istòria e los eveniments qu’avián marcat la region, èra tant saberut, e aviá talament la tissa de l’istòria !
Èran un plaser dels grands aquelas sortidas! Aquò, segur, aviá contribuit a acampar las gents, e a faire del grop d’amics vertadièrs.
Verai, qu’èra fòrça amistós, e òm l’apreciava coma fau, mas… cal pas creire qu’aviá pas son caractèr! Si que l’aviá… E quand aimava pas qualqu’un o un autor, lo fasiá saupre… e èra pas aisit de li faire cambiar d’idèa…. Mas aquò èra Josèp, e òm o sabiá e sovent òm l’atissava, fasiá partida del jòc !
Vaquí, voliái portar aquel testimòni, demorarà sempre dins nòstra memòria un occitanista de tria.
Jòrdi Peladan :
Del Cadref Josèp passèt naturalament a la M.A.R.P.OC e aquí tanben sas qualitats, sa memòria prodigiosa faguèron miranda. Èra sempre prèst per ajudar que siá per las fèstas, las exposicions, o per l’Universitat occitana.
De per son trabalh, de per sos engatjaments trobava totjorn la persona competenta per tractar d’un subjècte o d’un autre. Sa passion per desnisar de documents mai rares, de libres vièlhs, de cartas postalas ancianas, d’objèctes o d’otisses desapareguts nos permetèt de capitar fòrces eveniments o animacions en rapòrt amb l’occitan.
Ancorat dins son identitat nimesenca, afogat de garriga, de bastissas de pèira secas, de capitèlas, de tot çó que testimoniava de la vida umila e digna de nòstres rachalans presava mai que mai lo poèta Bigòt e sas idèas de generositat e de partatge. Es per aquò e per li rendre omenatge que vos anam legir qualques estròfas d’aquel poèma qu’aimava tant : Fraternitat.
______________________
Nimes en occitan
Regularament M.A.R.P.OC e I.E.O. Gard son sollicitats a l’escasença de las jornadas del patrimòni que se debanan la tresena dimenjada de setembre. Es l’escasença de dire qu’en mai de sa romanitat, Nimes a viscut de sègles banhada dins la cultura occitana e aquò es estat un pauc oblidat pels istorians que sovent passan lís sus mai d’un desenat de sègles coma se ren s’èra passat entre l’emperaire Antonin e lo president Domèrgue. Pasmens es pas mestièr de gratassar gaire per s’avisar de tot çò qu’aquela passa pastada de cultura populara a portat a la vila. Mercé un trabalh seriós, prenent en compte e botant a sa plaça vertadièra nòstra passat occitan, lo regretat Aimat Serre nos a daissat una aisina de primièra amb son libre sus las carrièras de Nimes. Aital podèm prepausar un agach diferent e complementari a las visitas de qualitat qu’organiza l’Ofici de Torisma de la vila amb de guidas que coneisson un molon de causas mas que malurosament son pas totjorn al fial de las marcas occitanas. Prenent un pauc maliciosament a contra pè lo tèma general de l’annada qu’èra los òmes ilustres, Claudina Paul, per l’I.E.O. Gard, nos a menat dins las penadas del poèta Antòni Bigot en insistissent sus las femnas celebradas dins son òbra. La passejada nos menèt a partir de l’ostal ont èra nascut, carrièira de Geneirac, fins a son estatua al mitan del grand escalièr del jardin de la Fònt ont la visita s’acabèt a l’entorn del veire de l’amistat. Camin fasent, passant per la carrièra que pòrta lo nom del poèta, se faguèron de pausas coma al plan de l’Oratori o a la Placeta . Aquelas pausas foguèron l’escasença de saludar las marcas publicas de reconeissença que li faguèron sos conciutadans : placa pausada a l’escasença del centenari de sa mòrt dins la carrièra Bigòt e ceramica de Gerard Lattier a la Placeta. En mai d’aquò la guida aprofichèt d’aquelas pausetas per legir de tròces de l’òbra en ligam a l’encòp amb lo luòc e amb sa causida d’evocar las « dònas de Bigòt » Per la M.A.R.P.OC a la seguida d’una experiéncia precedenta sul camin de l’aiga a travèrs la ciutat « de la Fònt al Vistre », foguèt una visita dempuèi lo Capduelh, nom ancian de l’Ostal Cairat, fins a las Arenas. Se serpentegèt dins de carrièras sovent estrechonas mas ricas de detalhs arquitecturals que lo pedon, sovent preissat e afanat en temps normal, remarca pas brica, coma los gafons que demòran de la pòrta de la vila, « carrièra dei barquetas » (Madeleine) o, en fin de percors, la curiosa estatua dei quatre Cambas. Mas tanben l’escasença de descobrir e d’explicar los noms ancians que devon fòrça a l’occitan, noms marcats dins qualques placas pausadas a l’iniciativa de nòstras doas associacions en collaboracion amb los servicis comunals d’aquela passa. A la fin de la visita, menada per Jòrdi Peladan, los participants aguèron drech a un pichòt Q.C.M. amb un desenat de questions. Aquelas visitas, de segur, se pòdon prepausar dins d’autras escasenças. An pas per tòca de concurrenciar las ofèrtas de l’Ofici de Torisma mas pòdon, al contrari, portar un complement d’informacion e ajudar a la presa en compte per un public ineressat e receptiu, de l’importància de l’occitan per melhor conéisser nòstre patrimòni. Lo caire del poètaULISSE CÒ DE JAUFRÉ RUDELEn reaccion a la pèça de Bernat Manciet « Ulisse au flume »- Al pè de mon palais, a broa de Gironda,Tu que t’es encalat, cabecejat per l’onda,Se vei plan qu’ès un prince, malgrat tos pelhons,E que ven ton naviòl, prim, d’un país de lonh. - Mai que prince, soi rei, mas d’un pichòt isclon.M’a condemnat un dieu : « Trèva la mar granda ! »Puèi, per pradas d’Erin, al bòsc torrat d’Islanda,M’an tengut, fachilhièras, prèp de dètz ans de long. A Itaca … - Ont s’atròba ? – A mièg camin d’Orient.Ailaval Penelòpa, ma femna, m’espèra …- D’Orient ? ! Cap a l’Orient es l’amor qu’ieu vau quèrre :Dins lo castèl Sant Gèli viu mon amor de luènh. Sonca prince soi, ieu, amai non filh de rei.Mas tots aqueles buòus, ailà, dins la pastura,Son mieus. – Dieus ! – Qué ? – Me semblavan los del Solelh !- Rai, d’un farem taulejada anuèit,En ton onor. Assadolat, nos contaràs tas aventuras. E deman te prendrai dins ma nau, sus l’empont.Comol de mon pantais, amb tu, trencar l’ersada !A mièg camin, te daissarai a ton astrada.Ieu, tirarai camin per veire enfin l’aimada …Me barraràlos uèlhs mon bèl amor de lonh . J.R. DELPLA
Agendà M.A.R.P.ÒC
* 8 de decembre : Acamps 16 oras : comission edicion17 oras : comission animacion18 oras : comission U.O.E.19 oras : C.A. M.A.R.P.OC * 14 de decembre :Fèsta dels talhièrs occitans 19 oras Centre Gamèlanimacion contaires. (P. Mazodier, M. Mazoyer, A. Boràs) * 22 de genièr :Amassada generala Nîmes (luòc de precizar) * Març : Setmana occitana. * 8 al 10 d’Avril : Estagi intensiu. * 13 al 16 de mai : Viatge Tarn. * 6 al 10 de julhet : Universitat Occitana d’Estiu : VIURE en OCCITÀNIA.
Nimes collègi de la Revolucion.
_________________________________________________________________
DINS lo CAIRE 20 Primièr trimèstre de 2010
Marpoc I.E.O. 30
EDITORIAL MARPOC pagina 1
En seguida de l’amassada generala de Somèiras que veguèt lo renovelament del Conselh d’Administracion, foguèt mestièr de constituir un novèl burèu. Estèla qu’aviá assumit doas annadas de temps la carga de presidenta e un trabalh grandaràs nos aviá avisats pro de temps en avança que podiá pas contunhar d’aquel biais. Doas amassadas extraordinàrias permetèron pas de trapar una solucion. La volontat de perseguir lo prètzfach menat dempuèi trenta annadas, que la MARPOC festejarà ongan aquel anniversari, nos butava. Aprèp la capitada de la manifestacion de Carcassona, aprèp l’inscripcion dins la Constitucion francesa d’una referéncia a las lengas regionalas, amb las iniciativas e lo bolegadís dins l’ensenhament de l’occitan, amb las menaças tanben que contunhan de pesar dins mai d’un domèni coma la paraula renegada del poder a prepaus d’una lei sus nòstras lengas, lo ròtle d’una associacion coma la Marpoc demorava essencial. Dins un encastre mai local, la demanda e la frequentacion dels talhièrs de lenga, l’Universitat Occitana d’Estiu, le sosten a la creacion artistica, la perenitat d’un emplec, èran per nos confortar dins la volontat de contunhar e d’anar de l’avant. Se pensèt tanben de recampar ensemble Marpoc e I.E.O. 30 qu’auriá permés amb un burèu comun d’esparnhar un pauc de trabalh als responsables associatius. Aprèp maitas discutidas foguèt convengut qu’aquela solucion comportava de risques malaisits de preveire coma perda de sòcis e d’ajudas financièras e que se la deviam pas forviar se deviá pas prene dins la preissa. Personalament aguent assumit la presidéncia de la Marpoc d’annadas de temps m’èra estat un solatjament de daissar la man fa quatre ans que Danièla, puèi Estèla prenguèron la seguida. Se fin finala, fauta d’autras solucions, ai aceptat de ne prene per doas annadas de mai es amb l’assegurança d’un trabalh de còla e d’un partatge vertadièr de las responsabilitats. Se segon los estatuts lo burèu es compausat d’un president e de dos vici-president seràn en realitat e dins los faches tres co-presidents, amb de competéncias egalas, que prendràn en man l’astrada de la Marpoc. Per obrar comptam sus l’ajuda d’un burèu engatjat e d’un conselh d’administracion ont cadun participarà a de comissions que devon foncionar. De segur totas las bonas volontats seràn benvengudas e n’aurem besonh tan per l’Universitat coma per las animacions que menarem dins las annadas que venon.
Jòrdi PELADAN
L’AGACH DE L’IEO 30 pagina 2
L’annada escolara s’acaba e lo repaus estivenc se sarra. Es lo moment de faire lo bilanç deis accions menadas per l’IEO 30 en 2009/2010. L’IEO de Gard obrèt sens relambi per l’avançada de nòstra lenga e nòstra cultura.
Fuguèrem presents sus la fièira ais associacions de Nimes, ai jornadas dau patrimòni, a la manifestacion granda de Carcassona, ai Trad ‘hivernalas de Somèires, au Festenau Videò de Sant Gervasi, e serem presents tanben au Salon dei ressorgas educativas dau CDDP de Nimes.
Respondèrem presents tanben a la demanda d'ajuda o de participacion ai setmanas occitanas dins Gard : Lo Vigan, ( rescontres e contes a l’escòla bilinga, puèi conferéncia de sèr ) Bernís, (conferéncia), Geneirac( conferéncia e signatura de libre), Bèuvesin (passejada contada organizada dins l’encastre dau Festenau dau Conte de 2010 de l’IEO Region L/R).
Leis rescontres “Pergamins per camins” faguèron se rescontrar autors occitans e lors legeires : Jòrdi Peladan (Treparàs pas mon semenat. ) Jòrgi Gròs (Ai ribas de la mar bèla), Marineta Mazoyer (Subre lo pont de Ròchabèla) e Lisa Gròs (Mèfi ! Lo Drac !). Fuguèt totjorn un moment conviviau dau public nombrós.
Lei cors d’occitan pagats per l’IEO region L/R e l’IEO 30 se tenguèron au Vigan e a Geneirac onte leis “escolans” passaràn lo label Parlesc en fin d’annada.
La senhalisacion bilinga a l’entrada dei vilas e vilatges, començada en 2009, es ara presa en carga per Marineta Mazoyer. Serà una sensibilizacion evidenta a nòstra cultura.
De temps fòrts dins l’annada : la manifestacion dau 24 d’octòbre a Carcassona, costat revendicacion, e puèi costat fèsta : lo concert de qualitat dau Còr de la Plana qu’empliguèt lo teatre Christian Liger a Nimes, la Dictada occitana, ben seguida que recampèt lo monde au collègi Revolucion onte nòstre amics professors d’occitan, Estela Mazodier e Elian Cellier fan un trabalh de tria amb lo sosten de lor principau. Un espectacle ben agradiu tanben: “L’òbra tambornesca” de la Cia L’Aubòi fuguèt donat au Telemac Teatre.
De rescontres amb leis elegits : Laurent Pons (Conselh Generau) e Senher Abric (Nîmes Métropole) an permès de bastir de ligams e de presentar nòstrei revendicacions.
Una còla d’amics actius m’ajudèt a la realisacion d’emissions de TV sus Télé Miroir ( Claudine Paul, Michel Gravier, Claude Queyrel, Philippe Reig, Jean Pierre Masse e l’associacion “ Les amis de la Télé). Mercé en elei que, benevolament, permetton de faire ausir nòstra lenga sus la sola TV locala que li fai una plaça.
Per acabar aquela annada ben comola, l’IEO 30 ofrirà pendent l’UOE de 2010 un concert de Delfina Aguilera en Usès lo 9/07 : “Fin amor” cants de trobadors.
En junh, laissarai ma plaça de presidenta, mai contunharai d’ajudar la còla de l’IEO 30 per que l’occitan garde una plaça granda dins lo despartament.
Lisa Gròs
Omenatge a Robert LAFONT pagina 3
(Fòta 1)
Lo dimarç 16 de març, jorn anniversari de sa naissença a Nimes en 1923, la Generalitat de Catalonha rendeguèt un omenatge solemne a Robert Lafont que moriguèt en junh passat a Florença d’Itàlia. Dins l’encastre somptuós del Palau de la Generalitat a Barcelona los convidats catalans e occitans escotèron dins una sala comola diferents orators que sotalinhèron l’ample de l’òbra e las qualitats remirablas de l’òme. Prenguèron la paraula entr’autres Joan Amoròs, president de la Federacion occitano-catalana, Jòrdi Pujòl, ancian president de la Generalitat, Felip Martel, president de la Felco, Francesc Boya, sindic d’Aràn, Joan Solà, vici president de l’Institut d’Estudis Catalans. Totas las intervencions meteguèron en avant los esfòrces de Lafont per tornar nosar los ligams istorics entre catalans e occitans, la pertinéncia d’aquela Euroregion qu’apelava de tot son voler, clau d’un Arc latin que tendriá la riba nòrd de Mediteranéa, dempuèi lo pè de la bòta d’Itàlia fins a las muralhas de Gibraltar e subretot la modernitat de sa pensada e de sa vision d’Euròpa. Una Euròpa vertadièra coma disiá el que per dessús los Estats e sas frontièras artificialas donariá paraula e legitimitat als pòbles que la compausan. Claudi Marti, qu’interpretèt de cançons emblematicas de l’occitanisme que Robert Lafont revelèt a mai d’uns e lo poèta catalan Alex Susanna que diguèt de poèmas, revirats en catalan, d’aquel òme que capitèt dins un fum de domènis, portèron una nòta culturala a aquel acte de reconaissença e d’amistat.
Jòrdi PELADAN, president MARPOC
ESTAGI INTENSIU AL VIGAN pagina 4
(fòta 2)
La còla dels acostumats dels estagis intensius de la MARPOC s’es retrobada un còp de mai aqueste an al Vigan del 5 al 7 de març per qualques jorns d’estudi, visitas e moments de bona umor !
Cal dire d’en primièr qu’es gràcias al Thierry Passet, lo president del Cèrcle Occitan del Viganés que sèm anats pausar nòstras maletas dins aqueste caire de Gard qu’avèm pas la costuma de frequentar sovent ! Los membres d’aquesta jove associacion seguisson lo cors de lenga setmanièr de l’IEO al Vigan amb Florença Faure Braç, qu’es tanben presenta cada estiu a l’Universitat de Nimes. Aqueste an per lo primièr còp an decidit de far lor setmana occitana del viganés amb un fum d’animacions qu’aguèron un public nombrós.
Los estagiaris, un dotzenat de nimesencs e alesians, una parisenca, la Liliana, mai qualques viganés se son retrobats per la primièra serada al Mas de Cluny ont Joan Guèrs nos faguèt lo plaser de sa preséncia per qualques contes, ieu, i èri pas, mas me diguèron qu’an pas plorat !
La jornada del dissabte èra plan cargada amb los talhièrs del matin, animats per lo Jòrdi e lo Jeròni, visitèrem lo musèu Cevenòl, plen de reconstitucions de scènas tradicionalas e d’otisses que d’unes son pas de bon identificar s’avètz pas lors noms en occitan que l’Elena Ferrari revirèt fa qualquas annadas... Una dòna de l’associacion que seguís los corses pas que dempuèi un an faguèt l’esfòrç de nos guidar dins lo musèu dins la lenga, un exèmple de seguir per nòstres estagiaris !
Contunhèrem amb la visita de la fromatjariá de Campis, ont veguèrem los anhelons nascuts i gaire de temps, las cabretas de las mamèlas plenas de lach que rebalan quasi per sòl, e los proprietaris volguèron plan nos daissar dintrar dins los locals a las nòrmas europencas ont se fabrican los pelardons.
Per los que n’avián encara la fòrça e lo vam, i aviá un balèti lo ser amb lo grop Bartavelle que menèt tot lo public dins la dança !
Enfin, lo dimenge, après una autra matinada estudiosa, anèrem veire la fabrica de mèl de Peyraube ont Clément Aurières, apicultor, ancian cercaire sus la abelhas, nos faguèt partejar son amor d’aquesta pichonas bèstias, nos sentiguèrem quasi grelhar d’alas talament las explicacions èran claras e precisas ! Acabèrem en tastar los diferents mèls e cadun se’n anèt amb son paqueton jos lo braç !
Èra temps de dintrar, que del temps qu’acabàvem aquesta polida dimenjada al Vigan, la nèu començave de tot recobrir aval dins la plana, mas aürosament, nos laissèt tornar al caud cadun a son ostal !
Estèla Mazodier
UNA AMIGA QUE PARTIS pagina 5
Membre de longa data de la Marpòc, Nicòla Vassàs participava a mantunas activitats coma las amassadas generalas que mancava pas jamai e a l’Universitat Occitana d’Estiu. Ensenhèt las letras classicas e l’occitan a Usès ont viviá dins l’ostal pairal amb sos enfants, puèi foguèt nomenada a Montpelhièr. Membre del CREO, prenguèt una part activa dins aquela associacion d’ensenhaires d’occitan.
Quand èra professor a Usès aviá creat un talhièr de lenga que recampava fòrça monde. Veniá a pena de se prene la retirada quand la trapèt la malautiá que se l’emportèt lo dissabte 3 d’avril. Teniá cinquanta nòu ans e daissa 4 enfants . La Marpòc e l’I.E.O. asseguran sa familha de la part que prenon a sa pena. Marpoc e I.E.O ofriguèron una garba e assistiguèron a la ceremonia al cementèri d’Usés (Estèla que legiguèt un tèxt en occitan, Marineta, G.Dazas, Silvia Guillot, Jòrdi).
Jòrdi PELADAN
LO BIAIS DE FONCIONAR pagina 5
L’Amassada Generala elegiguèt un novèl C.A. Per començar farem una brava capelada a Thérèse SATTES que faguèt d’annadas de temps un trabalh preciós a las finanças. S’a causit per de rasons personalas de demorar pas al C.A. es sòci MARPOC e participa activament als talhièrs de lenga. Denise ARNOUX, ela tanben, que s’èra fòrça investida mai que mai dins los cafés occitans, presa dins d’autres domènis d’activitats, a pas renovelat son mandat. Son cinc novèls que fan son intrada e venon nos portar ajuda. Iveta GIRONDON, ensenhaira retirada, nos ven d’Alès ont seguís los corses del Cadref. Claude JEAN, retirat dels camins de fèrre, es dempuèi una brava passa un «escolan» motivat e talentuós del talhièr de la Placeta. Sophie VINUALÈS, grafista, es maire de
calandrons e seguís coma Fabien ROY, foncionari que s’entacha d’insercion al Conselh General, lo cors d’óc de la Calandreta Aimat Serre. Lo cinquen se ditz Renaud BRESSON. Fa lo laborantin e l’animator de radio (RAJE). Es membre del tahièr de la Placeta e afogat de musica (reggae, ròck, polyphonias e tradiciònau mas pas per dançar). Cadun de son costat vendrà a l’occitan per de camins diferents. Renaud nos ditz :
«L’occitan èra totjorn present dins ma boca dempuèi la débuta mas l’ai sauput devers 12 ans quant ausiguèri Massilia Sound System». Sophie, ela, que visquèt en Catalonha e i ten d’estacas familialas, un còp nimesenca li foguèt natural de se virar cap a la Calandreta per sos enfants e cap a la lenga. Per Fabien :
«L’Occitan par intérêt pour les langues régionales, la Marpoc par les cours de langue, les cours de langue par Calandreta, et Calandreta en faisant des recherches personnelles pour inscrire mon enfant dans une école où la langue occitane et une pédagogie de la responsabilisation sont pratiquées.» Claude serà son gost per la lectura, l’escritura e la bovina que lo menarà al talhièr de la Placeta e a la Marpoc.
Yvette, ela, afogada de lirica e d’escorreguda, l’enveja de descobrir aquela cultura la prenguèt aprèp sa retirada e venguèt al Cadref d’Alès ont trapèt un ambient que li convenguèt plan. Benvenguda a totes !
Jòrdi PELADAN
LO BURÈU DE LA MARPOC pagina 5
President : J.PELADAN - Vici- presidentas : M.MAZOYER - E. MAZODIER
Secretària : V.PAYRE adjunts : I.GIRONDON , J. RUFFAT
Clavaire : F.ROY adjunt : D.HUBERT
LENGA E REGIONS pagina 6
Dins lo contèxte de las darrièras elecions regionalas e dins l’exagòn tot son 15 personas sòcis de Regions e Pòbles Solidaris, que se reclama clarament de las lengas e culturas regionalas, que son estadas elegidas dins los diferents Conselhs Regionals.
La mira per aquels novèls elegits serà de pesar suls debats pertocant l’avenir dels territòris e de las identitats culturalas qu’i son religadas.
Son 5 del Partit Occitan, 4 de l’Union Democratica Bretona, 4 del Partit de la Nacion Còrsa, 1 del Movement Region Savòia e 1 del Congrès Mondial Amazigh (berbèr).
Los elegits occitans son repartits entre quatre regions : Aquitània, Auvèrnhe, Miègjorn-Pirenèus e Provença ont son dos. N’i a pas cap en Lengadòc- Rosselhon ont la tièra qu’es estada majoritària presentava dins son programa mantunas prepausicions interessantas per las lengas e las culturas de son relarg : l’occitan e lo catalan.
David Grosclaude qu’es estat President de l’I.E.O. Nacional e qu’es lo cap-redactor del jornal La SETMANA
seirà en Aquitània mentre que Gustau Aliròl, jurista de mestièr, president de Pòbles e Regions Solidàris, un òme que vesèm regularament a l’Universitat Occitana d’Estiu, seirà, el, en Auvèrnhe.
Jòrdi PELADAN*
* D’aprèp La SETMANA
AL CARNAVAL DE LAS DIFERENCIAS pagina 6
En aquèsta prima de 2010, la ciutat de Nemausus a encara un còp jutjat lo triste
Sénher Caramentran ! Lo collectiu d’associacions dau Carnaval dei Diferèncias a recampat mai d’un trentenat d’associacions dau relarg nimesenc e de mai luenh, per una setmana tota d’animacions culturalas. Lo charivari bramèt pendent un mes per anonciar Carnaval dins totei lei barris e en occitan se vos plai ! Un taulièr de cant fuguèt menat. Entre autre, cantèrem lo « Fraternitat » de Bigòt.
Lo tèma èra « nòstreis identitats internacionalas ». Dins l’encastre dei jornadas contra lei discriminacions de l’Unesco, lo 20 de març, son lei milantei colors de la populacion de Nimes qu’an animat lo vilatge associatiu dau plan Sant Carles, puèi menat lo passa carrieira en musica. Una chorma bela, de totei lei colors, musicaires a bodre e petaçons sautejants, lo cortegi de centenats de gents ragèt dins l’escusson cap au forum de l’Ostau Cairrat.
L’IEO 30 e la MARPOC i èran, amb l’estandi e an ofèrt la còla de Marcela Colazo per jogar danças e l’Adieu Paure, quora Caramentran cremava. Doblidèm pas qu’es de la fauta de Caramentran se lo sénher Ministre a escampat ais escobilhas la lei per l’occitan ! Se mancam tant de professors coma de radios e de telés en occitan : es el lo copable !! Vergonha !
Alara se sostenètz aquesta accion nòstra e avètz enveja d’i participar l’an que ven, esitètz pas !
Claudina PAUL
(Fòta 3)
EDICION DINS GARD pagina 7
La debuta de l’annada veguèt la parucion de mantuns libres dins Gard. Son presentats dins l’encastre de “Pergamins per camins” un pauc de pertot.
* “Contes de la garriga nauta” de Jòrgi Gròs Ed CRDP de Montpelhièr
“De contes... marcats per la tradicion orala e per una tradicion escricha pus recenta saique, mai duberts sus lo monde d’un biais espectaclós : occitans e universaus a l’encòp.
De rocàs, mai de rocàs que parlan ò d’arbres que trepan. Aquelei còntes escrichs dins sa lenga, aquel occitan de Provença tan coladís, tant elegant, tan classic, fan de Jòrgi Gròs un passaire vertadier per la trasmission de la cultura e de la lenga occitana.
Un dei miracles dei còntes capitats es ansin de permetre a cadun de comprene e de sentir la diversitat, la bèutat, de còps trajica e complicada fins au vertige dau mond.” ( Revirat dau prefaci de Florian Vernet)
Tres contes bilingas e CD
14 € en venda au CRDP allée de la Citadelle 34000 Montpellier
04 67 60 04 50
* Marineta Mazoyer a creat Los contes de la Potzòta, tres albums delicioses per enfants. Los a escrichs en occitan e en françès e tanben illustrats. Son una vertadièra capitada !
Maeva e lo papachrós
L’aucèl contarà coma li venguèt la rosèla que florís sus son pitre...
Lo grelh de Diego
Diego, lo dròlle bolegaire captura un grelh, mas comprendrà lèu que li cal rendre la libertat se lo vòl entendre cantar...
Guston, l’eiriç
L’aventura de l’eiriç del jardin de l’escòla, qu’aguèt un jorn l’enveja d’anar veire son cosin, de l’autre costat de las rotas... Marion e Frederic l’ajudèron ben !
De comandar en cop de l’autor : 20 chemin de canabière 30340 St Privat des vieux
12 € l’un o 30 € los tres , fraisses de port en sus ( 2 o 3 €)
ocmarine@aigamarina.fr
* Amb l’ajuda de la Region L/R es nascut « Mèfi ! Lo Drac ! » de Lisa Gròs. Edicion IEO.
“ Faire parlar lo païs” es, 25 ans a de reng, çò que faguèt Lisa Gròs, a la seguida de son paire, l’escrivan contaire Jòrgi Gròs. Faire parlar lo païs es lo conéisser e l’aimar, es descubrir tanben la cultura occitana. Leis enfants o leis adultes, que Lisa entrainèt per camins e rotas dau Miègjorn, i capitèron.
D’aquel trabalh de descuberta, nasquèron de contes fargats collectivament.
Aquela activitat teissèt totjorn de ligams prigonds dins lo grop que leis inventèt.
La contaira espausa aquí son metòde de creacion e recampa tretze contes fargats collectivament. Lo legeire i rescontrarà lo Drac e d’autreis èstres imaginaris d’Occitania que tornèron prene vida dins de luòcs que podran reconéisser.”
Lisa Gròs
LO CAIRE DEL POETA pagina 8
Gota d’arcolan
A plogut.
Dins l’arbosièr
una gota lusís,
lagrema de la nuèch
emprisonada dins lei fuèlhas.
Un rai de solèu viu
la traversa e la fai arc de seda,
just lo temps d’un sospir dau jorn.
Dau blau au verd au jaune...
e ja, lo solèu l’a beguda !
Demòra pas pus que lo mirgalhadís
dei fuèlhas banhadas de l’arbosièr
dins la lutz cruda d’ivèrn.
Lisa Gròs
AGENDA pagina 8
Divendres 30 d’avril :
Los Amics de Bernís presentan dos films
(carbonièra e darrièra barca sus Ròse)
entre-senhas 04 66 71 13 60 (Miquèl MASSAL)
Del 1 al 4 de mai de 2010 :
Viatge MARPOC en Lemosin.
Del 3 al 7 de mai : Abséncia de Silvia ( local tancat, Silvia acompanha la classa verda de la Calandreta Aimat Serre a Carcassona. Permanéncia lo dimècres11 aprèp dinnada)
Divendres 7 de mai :
18 oras 30 vernissatge mòstra fotografica
Du CAMPO à l’ARÈNE d’ Élsa VIELZEUF
al Caire d’òc (04 66 76 19 09)
Dissabte 8 e dimenge 9 de mai : Amassada generala I.E.O. Nacional a Lemòtges.
Dimenge 9 de mai : Visita guidada de capitèlas (repais tirat de la saca amb los Clapassaires de Bernís. Entre-senhas 04 66 71 13 60 (Miquèl MASSAL)
Dimècres 19 de mai : 18 oras acamp comission U.O.E 19 oras : acamp C.A. Marpoc.
Del divendres 21 al dimenge 23 de mai :
Generac Fête de la souche (animacions occitanas sul tèma del buòu, conte e conferéncia de Lisa Gròs) Animacion de carrièra amb lo grop occitan Las Vièlhas. Entre-senhas 04 66 76 19 09;
Divendres 4 de junh : Alès (Ermitatge) 14 oras : animacion sul tèma del Viatge amb lo cadref d’Alès, manifestacion ajudada per Ressons d’oc.
Dissabte 5 de junh : Manduel Les parlers du Gard sul tèma del Jardin.
Dimarç 8 de junh de 2010 :
19 oras- Fèsta dels talhièrs occitans a la Placeta
26 bis carrièra Becdelièvre. Nimes.
Dimècres 9 de junh : Ressources Éducatives a l’estadi de las costièras (taulièr de libres occitans)
Dissabte 12 de junh : Presentacion de Total Festum a Carcassona (taulièr Marpoc I.E.O. 30)
Del divendres 18 al dimenge 20 de junh : Total Festum sus sitis retenguts : Sant Ipolit, Sant Ambrèis....
(entre-senhas www : la portadoc)
Del 7 al 11 de julhet :
UNIVERSIAT OCCITANA D’ESTIU
La Creacion Occitana
Talhièrs, conferéncias, espectacles, lenga, dança, teatre, musica, omenatge Robert LAFONT
Collègi de la Revolucion Nimes
Inscripcion e programa
Caire d’Oc
____________________________________
Dins lo CAIRE n°19
M.A.R.P.OC e I.E.O. Gard Caire d’oc 4 rue Fernand Pelloutier 30900 Nimes 04 66 76 19 09
Quatren trimèstre de 2009
marpoc2@wanadoo.fr ieo30@ieo-oc.org
LO MOT DE LA MARPOC
Es amb un fum de polits imatges dins lo cap qu’acabam aquesta annada 2009.
La manifestacion de Carcassona a recampat 25 000 personas, amb un carri de Nimes, es estada coma las doas autras una demostracion de la mobilizacion granda del mond occitan.
Malurosament, esperam totjorn la lei promesa per lo govèrn. Nos cal de segur, contunhar de quichar
e gardar esper que tot demòra de faire : en mai de l’accion de las associacions, cadun pòt faire ausir sa votz en mandant una pichòta letraa la comuna, a un deputat, en participant als debats sus internet sus l’identitat nacionala, o encara en signant la peticion electronica per que l’occitan demòre dins lo metrò tolosenc ! En esperant que las causas se boleguen al nivèl nacional, contunham d’obrar al nivèl local per balhar al monde l’escasença de veire, d’ausir, de practicar la lenga « dins lo caire » : après la peça « Catharsis Sound Maquina », qu’a marcat per son originalitat un public fòrça nombrós a Geneirac, poirem escotar las polifonias marselhesas del Còr de la Plana, lo 15 de decembre a 8 oras del ser al teatre Cristian Liger, centre Pablo Neruda a Nimes, organizat per l’IEO.
Abans de se desseparar per festejar Nadal amb familha e amics, passarem una serada a la Cigala, lo 18 de decembre, amb totes los membres dels talhièrs, ont Aneta Clement nos farà lo plaser de venir cantar qualques Nadals amb nosautres, e la mercejam !
Se preparan tanben la setmana occitana del mes de març e l’Universitat d’aqueste estiu, que serà sus lo tèma de « Creacion e occitanitat » e nos balharà l’escasença de rescontrard’artistas de divèrses domènis. Me demòra ara de vos faire mos adieus coma presidenta que daissarai ma plaça a l’AG de genièr, pasmens, contunharai de segur de participar a las accions de l’associacion regularament e totjorn amb fòrça plaser que soi vertadièrament estada urosa de conéisser tot aquel monde e pensi qu’avèm fach e viscut de polidas causas ensèm !Vos desiri a totes un fòrça polit Nadal, e se mancatz d’inspiracion per los presents, sabètz qu’al local podètz trobar un fum de libres, objèctes de totas menas per faire plaser als joves e als mens joves !
Estela Mazodier.
CAIRE d’ÒC
Libres, disques, accessòris òc
del dimarç al divendres
9- 12 oras e 14-17 oras
despaus IDECO- MACARÈL
__________________________________________________________________________________
ROBERT LAFONT
La desaparicion de son fondator e de son mèstre de pensar, Robert LAFONT, defuntat una setmanada a pena abans la debuta, marquèt tragicament l’Universitat Occitana d’Estiu de julhet passat. La Marpoc decidiguèt tre la dobertura d’evocar en tota simplicitat la memòria d’aquel òme fòra comun que n’adralhèt tant d’entre nosaltres dins l’occitan e dins l’occitanisme. Aprèp aver ausit sa votz mercés un enregistrament tirat de « Trésors d’Occitanie » (collecion Témoignages de las edicions Aura) la paraula
foguèt donada a l’amassada e mantuns portèron de testimònis esmoguts e precioses.
L’idèa fòrta que ne sortiguèt e que s’afortiguèt dins las jornadas que seguiguèron foguèt que lo camin dobert per Robèrt Lafont èra pas a son cap e que se’n mancava e que son vam e l’ample de sa vista devián ajudar per nos botar encara mai luènh.
Lo tèma de l’universitat d’ongan : « occitan, lenga d’Euròpa » s’inscriviá adonc logicament dins la pensada de l’autor de la Fèsta e de mantuns obratges ont son analisi atentiva, sovent visionària se dobrissiá sus aquel espandi novèl, portaire d’esper per la diversitat lingüistica e lo respècte de totas las culturas.
L’universitat occitana d’estiu sembla, tant uèi coma ièr, un dels rares luòcs ont se fargan e s’escambian las idèas per pensar una vertadièira politica de las lengas e per trapar los mejans de la capitar.
L’an que ven una jornada serà consacrada a Robert Lafont, l’òme e l’òbra, mas lo tèma retengut : «creacion e occitanitat » deuriá tocar un public que volèm encara mai grand. Rendetz-vos es pres per la debuta de julhet 2010 (7 al 11) e la Marpoc compta caminar dins la rega cavada per Lafont de cotria amb los actors que cadun dins son domèni òbra per la dignitat e la reconeissénça de la lenga e de la cultura nòstras.
Jòrdi PELADAN
SIAU PAS SOLET
Siáu pas solet. Sabe la frucha
ordonada de doas sabors
lo Tu lo Ieu. Dise lo dos.
Cante l’òrdre la lutz lo gorg
eleis alas de son rescòntre
dise l’ala que jonh l’aucèu
au fiu de l’èr e dise l’èr
engarbelada regalida
dise la còma deis auristres
ligat au mast de nòstre en-pes
dise lei dents l’ombra lo sèxe
dise l’èime que tot o ganha
fasent l’ombra virat solèu.
D’acòrdi amb tu dise l’espasa.
D’un crit de jòia t’ai traucada
e van egau dintre la nafra
nòstrei dos rius que se compausan
un païsatge d’univèrs.
Siáu pas solet. Ai meravelhas
d’èstre vestit de rebellion
e de portar dins un poèma
un pes qu’aplanta lei relòtges.
Siáu pas solet. En mon brasàs
creme la crida deis amaires.
Au mai espès dau crement d’èstre
lo temps s’eidraca de la flamba
l’avenidor es sota man
qu’a pas léser de tombar cendres .
Dise per emprenhar la mòrt
dise per dire e per i creire
per espessir en tota carn
lo cancre sanitós de jòia.
Dise de viure a ne morir,
trasent mei mans en d’autrei mans
tótei fraires d’un parier fuòc
que nos enauça sus lo vuege.
Robert LAFONT
__________________________________________________________________________________
Pagina 3
DEL COSTAT DE L’I.E.O.
Lo MOT de la PRESIDENTA -I.E.O de GARD
L’enveja d’avançar, l’avem, lo trabalh per avançar, lo fasem ! L’occitan, i tenem coma tenem a nòstra tèrra e a nòstra cultura. Es per faire veire au poder que contunharem de luchar, qu’anèrem tan nombroses a Carcassonna lo 24 d’octòbre. L’enveja basta pas pus, nos fau lo drech ara ! Avem rescontrat per aquò lo Conselhièr Generau Laurenç Pons per li presentar nòstrei revendicacions e li demandar son ajuda. Mandarem de corrièrs ais elegits.
Avetz, dins aquel butletin, la tièira deis accions de l’IEO 30 venentas. La veirina occitana sus Gard es larga e fai ben veire que MARPOC e IEO 30 avançan cotria.
Lo 5 de novembre : la signatura de “Treparàs pas mon semenat” (Ed A tots. IEO) un bon roman policièr, per Jòrdi Peladan au Caire d’Oc, fuguèt una serada rica d’escambis. Lo 11 de decembre, au locau dau comitat de la Placeta, es Jòrgi Gròs que signa e presenta “Ai ribas de la mar Bèla” Contes e Novèlas( Ed IEO). De legidas se fan e, a cada còp, es un rescontre fruchós entre autors e legeires dins l’encastre de l’accion “Pergamins per camins”. La Marineta Mazoyer farà una signatura dins son ròdol d’Alès e ne seretz avisats. Es ela tanben que vai contunhar la campanha de senhalisacion bilinga a l’entrada dei vilatges de Gard, que capitèt en 2009.
La comuna de Salindres nos convidèt a la mediatèca, lo 7 de novembre, per sa jornada occitana. Una capitada, amb 50 personas a la conferéncia de nòstre amic Peire Mazodier sus la literatra cevenòla e de visitaires tota la jornada sus lei taulièrs deis autors presents.
Lo concert grand dau Còr de la Plana, qu’organizam au teatre Christian Liger, lo 15 de decembre a 20 oras (a gratís), convida lo public nimesenc a una descuberta fabulosa. Venetz !
Siatz convidats a la Dictada occitana au collègi Revolucion, lo 30 de genièr.
L’animacion musicala serà facha per lo grop “D’aici e d’ailai” e lo gostar recamparà lei “escolans” de tot atge ! L’endeman es a Sant Gervazy ( sala dei fèstas, tot lo jorn) que faudrà anar veire lei films occitans dau Festenau Videò.
Lei cors de lenga de Geneirac e lo Vigan fonccionan e avem demandat la labelisacion Parlesc per aquel de Geneirac en junh.
Nos demòra de bastir nòstra participacion ai setmanas occitanas dins lei vilatges de Nimes Métropole, la virada contes que dintrarà dins lo “Festenau dau conte IEO Region Lengadòc/Rosselhon” e tanben la participacion a Total festum en junh.
Quand vos dise que trabalham e qu’avançam ! Manca pas que de venir nos ajudar !
Lisa Gròs
_Dins l’encastre de
PERGAMINS per CAMINS
l’I.E.O. Gard aculhís
Jòrgi GRÒS que presentarà e signarà son libre lo divendres 11 de decembre a 18 oras
a Nimes
26 bis carrièira Becdelièvre
_________________________________________________________________________________
Pagina 2
« Robert Lafont, la haute conscience d’une histoire »
Nîmes 26 et 27 septembre 2009
Les deux journées -très pleines- de ce colloque ont été jugées par les nombreux participants (plus de 150 présents en permanence) exceptionnellement riches et instructives. Le nombre de livres de Robert Lafont vendus, l’intérêt manifesté pour les divers documents mis à disposition du public (dossiers de presse, bibliographies), la participation aux débats en sont des preuves manifestes. Le nombre d’adhésions à Gardarem la Tèrra, organisateur du colloque, en constitue une autre, non moins significative.
Respect de l’oeuvre de Robert Lafont, souci de la faire mieux connaître, désir de lui rendre hommage, émotion suscitée par sa perte ont été des motivations partagées par le plus grand nombre. Mais les intervenants, heureux de voir le sujet enfin abordé, se sont tous placés sur le plan de la rigueur scientifique pour traiter des écrits et de la pensée politique de Robert Lafont.
Trois parcours en diachronie ont permis de balayer le champ, d’en montrer l’ampleur et d’en dégager
les grands enjeux historiques et idéologiques.
- Paul Alliès a proposé une périodisation de la « biographie politique » de Robert Lafont axée sur les trois grands moments du régionalisme qu’il a fondé, de 1961 à 1985, soit successivement : la dénationalisation de la question nationale (61-68), la socialisation de la question régionale (67-78) et la pensée critique de la régionalisation en construction (78-85).
- Philippe Langevin a évoqué les engagements successifs de Robert Lafont : le Régionaliste, l’Européen
et de l’Altermondialiste, montrant dans ces trois étapes la fécondité d’une pensée de l’espace et d’une « haute conscience du territoire » constamment opposée aux logiques marchandes du capitalisme.
- Le troisième parcours est celui de Philippe Martel qui a analysé en historien un certain nombre de manifestes signés par Robert Lafont, qui constituent les interventions directes de l’intellectuel et de l’écrivain dans le champ politique et social.
Des études plus ponctuelles ont apporté de nouveaux éclairages et permis d’approfondir certains
aspects de l’engagement et de la pensée de Robert Lafont. Études sur le colonialisme intérieur (Alain Alcouffe), sur la relation entre autonomie et autogestion (Danielle Julien), sur le positionnement de cet autonomisme comparé à celui les partis autonomistes européens (Fabien Nicolas), sur la période du COEA (Jean-Paul Bringuier), sur le chantier de l’enseignement de l’occitan (Yan Lespoux). Prenant ses distances avec le « mouvement occitan » et revisitant théoriquement la notion même de région, le sociologue Pierre Maclouf a restitué au régionalisme un dynamisme historique qu’il semblait avoir perdu. Bernard Vivien s’est interrogé sur les perspectives ouvertes par le fédéralisme à l’échelle mondiale.
Il revenait à Claude Alranq non seulement d’évoquer la richesse de l’oeuvre dramatique de Robert Lafont dans ses rapports complexes à la langue et à la société, mais encore de témoigner, avec la passion qui l’inspire, de ce que Robert Lafont a représenté, fondamentalement, pour ceux de sa génération et pour les générations suivantes : une conscience libre et désaliénée de toutes les formes de conformisme, un éveilleur.
Deux tables rondes ont clôturé chacune des journées. La première a donné la parole à des acteurs des « luttes occitanes », syndicalistes, militants, journalistes, ayant côtoyé Robert Lafont à tel ou tel moment. La seconde posait la question de la conception de la région et du régionalisme à plusieurs personnalités politiques d’aujourd’hui.
Enfin, plusieurs regards « latéraux », approches littéraires (Jean-Claude Forêt, Claire Torreilles) ou linguistiques (Giovanni Agresti pour la praxématique, Gentil Puig-Moreno pour la sociolinguistique), ont apporté la preuve, s’il en était besoin, de la profonde unité de l’oeuvre lafontienne et de la manière dont la conscience de l’histoire traverse le travail de recherche et d’écriture, dans une démarche permanente de création, d’invention, d’analyse qui fait de Robert Lafont une figure hors du commun, quelqu’un qui, comme le dit François Dubet : « a vu un peu plus loin que la plupart d’entre-nous », même si, « comme pour bien des penseurs importants, il faudra un peu de temps pour que l’on s’en rende compte. »
La Federacion Gardarem La Tèrra
http://gardaremlaterra.free.fr
gardaremlaterra@yahoo.fr
__________________________________________________________________________________
Pagina 4
APREP CARCASSONA
Coma vos me siáu congostada de veire tant de monde a Carcassona lo 24 d’octobre, coma vos la chorma mirgalhada aquel jorn m’a fach prene consciéncia dau vam dau pòple occitan.
E òc, siam un pòple, ric de sa cultura e de sa diversitat.
La dignitat per la nòstra lenga e la nòstra cultura es de conquistar e dins aquesta amira, pausatz la question de saupre que vendrà aprèp Carcassona ?
Me sembla que d’accions son de menar per seguir e pesar dins lei decisions republicanas.
Primièr, leis eleccions regionalas, ont lei nòstrei revindicacions devon comptar.Sabi lo trabalh gròs dei militants associatius e de l’IEO per faire seguir lo messatge en rescontrar leis elegits locaus, despartamentaus e regionaus. Mai me dise que tótei lei jovents, e n’i aviá fòrça a Carcassona, an de contunhar de se recampar per estre ausits. Me dise que dins la nòstra istòria, avèm de grands moments de luchas per una republica sociala e justa que farián calar leis enemics de la cultura nòstra.
Me ven l’idèa de prepausar (per quau sap, una manif que ven ?) una granda farandòla alentorn d’un simbòl republican (Mariana, comuna...) perfin de mostrar qu’es en se donar la man e en luchar ammassa que se bastiguèt la Republica.
Dins aquesta dança democratica cadun es lo benvengut, quala que siá sa color o la lenga que parle, tan qu’es respectuós de l’autre !
Alara per de qué pas la faire virar, la granda farandòla dei pòples, puèi qu’avèm decidit d’aver rason ?
Claudina Paul
_________________________________________________________________________
Pagina 7
Alan ANDRÉ nos a quitat
Dins lo corrent de l’estiu nos quitèt un amic nòstre e erem nombroses per lo saludar e sosténer per nostra preséncia sa familha, sos pròches e especialament Susana, sa femna e sa collaboratriz eficaça e sempre presenta a son costat. Aquela ceremonia fòra comun, esmoventa que non sai e pastada, a l’imatge d’aquel que nos quitava, d’umanitat e de generositat, foguèt per fòrças d’entre nosaltres l’escasença de descobrir l’ample de son accion e la generositat de las batestas que menèt de longa contre totas menas d’ injustícias, tant al nivèl social coma cultural. Per evocar la vida e l’engatjament d’Alan ANDRÉ, caldriá un libre entièr e probable tot i seriá pas escrich que l’òme èra un modèl de discrecion e de modestia. Tanben abans d’anar mai luènh e de nos remembrar son implicacion dins l’aparament de la lenga e de l’idèa occitana, citarai, en lo revirant, la conclusion de l’article que pareguèt dins la Marselhesa del 23 d’agost de 2009 :
« … Alan èra un òme de ben, solide, rassegurant.
Èra un òme de cultura, d’accion, un òme dels talents plurals, un òme vertadierament. »
Estudiant prendrà pausicion per la patz e l’independéncia d’Argeria, presidarà l’Unef a l’Universitat
de Montpelhièr al temps de l’O.A.S., militarà per l’acuelh sens exclusiva ge totas menas de faidits e lo partage dins l’ostal crompat amb d’amics dins Tarn, porgirà la man a d’amics africans en los ajudant a accedir a la dignitat umana e a conquistar sos dreches mai fondamentals .
Professor d’anglés demissionarà per se consacrar a sa tissa de luchar contre tot çò que ten del bestitge e de la messòrga. Foguèt adonc l’extraordinària aventura d’aquel setmanièr « Clinton »que tenguèt la rota gaireben sèt annadas de 1974 fins a 1980. Coma lo remarca Susana dins lo memòria universitari que li consacra, lo títol solet basta per l’enrasigar dins lo país. La rega politica es clara : « Clinton espèra contribuar modestament a tornar a totes çò qu’auriá pas degut li èstre levat : la mestresa de sa vida … » Serà adonc lo resson de Volèm Viure Al País mas tanben una « causida d’afirmacion occitana » amb la collaboracion d’occitanistas reconeguts coma Pèire Mazodier, Joan Guers, Miquèl Vienin... Se lo jornal es escrich en francés cada numèro ten pauc o pro d’occitan.
Personalament coneissent son saber sus l’istòria d’Alès, lo libre que li aviá consacrat e sas cronicas sempre precisas e destraucairas dins Midi libre o a Ràdio Grasilha Doberta (grille ouverte) li demandèron de parlar de la vila dins la reedicion de las Castanhadas de La Fara-Alais. O faguèt amb plaser e amb gaubi. De mai me prepausèt , e me foguèt bravament d’ajuda, de me donar la man per la mesa a las nòrmas tipograficas del manescrich. Es vertat qu’amb Cilnton e l’edicion de libres coma los de Joan Guèrs mestrejava l’afar. A la seguida realizèt amb Susana un film sus lo poèta cevenòl e obtenguèt de la comuna la mesa en plaça d’una jornada, que foguèt una capitada, consacrada a La Fara-Alais. Doblidarem pas tanpauc la corala occitana los Arrapadors que ne foguèt a l’origina, nimai totes los espectacles occitans que foguèron programats dins sa vilòta de las Majas. De segur es mestièr d’un libre …
Jòrdi Peladan
_________________________________________________________________________________
Pagina 5
Corses per adultes
Lo 6 de novembre de 2009 fuguèt organizada au CIRDOC a Besièrs, una jornada de formacion alentorn dau Labèl Parlesc, (dei mots « PARlar » (parler), « Legir » (lire), « ESCriure » (écrire). I participavan un vintenat de personas.
A la debuta dau projècte, (18 d’agost de 2004), una amassada d’un centenat de personas metèt en plaça un comitat de pilotatge : doas per l’IEO, doas per lo CFPO e doas per l’EOE (Escòla occitana d’estiu)
Aquel comitat validèt lo 28 01 2009 « un quasèrn de las cargas del labèl PARLESC”
Veire lo siti dau CFPO http://www.cfpoccitan.org/
Dos questionaris : un per leis aprenents, un per lei formators, fugèron fargats en agost 2006 e adaptats a cada grand parlar de l’occitan.
L’enquista fuguèt lançada per l’IEO en nov de 2006 e lo tractament començèt. Aquel projècte es sostengut per la Delegacion Generala a la Lenga Francesa e ai Lengas de França e lei Conselhs Regionaus d’Aquitania, Lemosin, Miègjorn Pirenèus, Lengadòc- Rosselhon e Ròse Aups. 1100 aprenents e 110 formators respondèron a l’enquista.
La jornada dau 6/11/09 au CIRDOC permetèt de matin la presentacion dau labèl e dau quasern dei cargas per Cristòl Lebègue. Es lo co president de la federacion de las Calandretas de Lengadòc e, professionalament, es cargat de la formacion continua a l’INRA a Montpelhièr. De questions fuguèron
pausadas e i aguèt una discutida rica. Leis objectius, lei contenguts, lei nivèus A,B,C, l’avaloracion finala, la labelizacion, fuguèron abordats.
L’IEO 30 a demandat aquest’an la labelizacion dau cors per adultes de Geneirac e èra doncas present a la jornada.
L’apres dinnar, fuguèt Xavier Bach que faguèt trabalhar lo grop sus lo biais de fargar un cors per adultes ben adaptat. Lo problèma per lo professor es sovent la diferéncia de nivèus deis participaires.
Coma faire per cadun i tròbe son compte ?
Chifrèrem doncas sus lei nivèus e faguèrem una recerca de documents d’utilizar a cada nivèu.
Lei laissas ben plenas dau CIRDOC nos donèron la causida e per grops de dos o tres cerquerem çò que podriá servir a un professor dins cada nivèu. Escrichs, musicas, videòs fuguèron espepissats e causits coma materiau de trabalh de prepausar.
La resulta dei recercas, puèi la mesa en comun, donèt una tièira de documents aisida d’utilizar.
Jornada fruchosa qu’aguèt lo meriti de ben precisar lo Labèl e leis avançadas que pòt menar dins l’aprendissatge de la lenga occitana.
A un moment que lei locutors naturaus son a man de desaparéisser, es lo moment de participar e de butar per renovelar lei « tropas ». L’ensenhament public o lei calandretas se i emplegan per leis enfants, leis adolescents e leis estudiants. Leis associacions se devon engatjar per organizar de cors de qualitat per adultes, tot aquò amb l’ajuda de l’Estat que revendicam, l’ajuda dei Regions, dei Conselhs Generaus e dei Comunas
MARPOC, IEO 30, CADREF lo fan ja sus Gard. Fau contunhar d’avançar, fau seguir lo flume grand de la manifestacion de Carcassona que metèt en evidéncia una causa : fòrça enfants, fòrça joves èran presents, fau ben veire qu’avançam ! Avançarem dins la qualitat amb lo labèl Parlesc.
Lisa Gròs
Una data de reténer !!
Estagi intensiu de lenga
del divendres 5 de ser al dimenge 7 de març
programa, entre-senhas M.A.R.P.OC
Pagina 8
CALENDIER IEO 30
Decembre
* Pergamins per Camins : Lo 11 de decembre a 18 oras “Ai ribas de la mar bèla” de Jòrgi Gròs
26 bis ca rrièra Becdelièvre
* 15 /12 : 20 oras precisas.Teatre Christian Liger, a Nimes, grand concert.
LO CÒR DE LA PLANA
entrada a gratís
* Divendres 18 :
FÈSTA TALHIÈRS
Sala polivalenta de la Cigala Nimes 19 oras
Genièr
*AG de l’IEO 30 e MARPOC (16 de genièr..) Somèires au CART
* Pergamins per camins :
-“Trad hivernales” a Somèires : un taulièr de libres
- 30 e 31 /01 Festenau Videò amator de St Gervasi. *Lo 30 01 a 14 oras:
DICTADA OCCITANA
au Collègi Revolucion a Nimes
Animacion musicala : D’Òc e d’ailà .
Febrièr
* Setmana occitana à Beauvoisin
* Charradissa : L’òbra tambornesca ( JM Lhubac). Film, escambi e mini concert
divendres 5 de febrièr
Au Telemac Théâtre Nîmes
Març :
SETMANA OCCITANA de la MARPOC:
(Conferéncias. Films. Mòstras, Sortidas botanicas) participacion de l'IEO
Abriu :
* Setmana occitana de Generac : Dins l’encastre de la “Fèsta de la soca”
Sortida amb J Ubaud : Les plantes qui soignent
Charradissa : Lisa Gròs
* Pergamins per camins
Mai :
1 al 4 :
Viatge MARPOC dins Lemosin
Junh :
•19 TOTAL FESTUM
Julh :
UNIVERSITAT OCCITANA D’ESTIU organizada per la MARPOC
Creacion e Occitanitat
7 al 11 collègi de la Revolucion Nimes
Concert de Delfina Aguilera ofert per IEO 30
PREMI PAUL FROMENT
Lo dissabte 21 de Novembre a Pena d’Agenés
(Òlt e Garona) lo 37 en Prèmi Paul Froment es estat decernit al roman :
Treparàs pas mon semenat
de Jòrdi Peladan;
Edicion IDECO
Prèmi Paul FROMENT